कर्करोग संसर्गजन्य असतो का? स्पर्श केल्याने किंवा मिठी मारल्याने कॅन्सर पसरतो का? - डॉ. धीरज खडकबाण | Phoenix Cancer Clinic, सातारा
कर्करोगाचे निदान झाल्यावर रुग्णासोबत संपूर्ण कुटुंबही चिंतेत पडते. त्यातच अनेकांना प्रश्न पडतो: "कर्करोग संसर्गजन्य असतो का? रुग्णाला स्पर्श केला तर आपल्यालाही होईल का?"
याचे थोडक्यात उत्तर आहे: नाही. चला, यामागील वैद्यकीय सत्य सविस्तर समजून घेऊया.
कर्करोग म्हणजे नेमके काय?
आपल्या शरीरातील पेशी ठरावीक पद्धतीने वाढतात आणि विभागल्या जातात. काही कारणांमुळे या वाढीवरील नियंत्रण बिघडते आणि असामान्य पेशींची अनियंत्रित वाढ सुरू होते. यालाच कर्करोग (Cancer) म्हणतात.
हा आजार एका व्यक्तीकडून दुसऱ्या व्यक्तीकडे सर्दी-तापासारखा पसरत नाही.
कर्करोगाच्या रुग्णाला स्पर्श केल्याने कॅन्सर होतो का?
नाही. खालील गोष्टींमुळे कर्करोग पसरत नाही:
- रुग्णाला स्पर्श केल्याने
- रुग्णाला मिठी मारल्याने
- एकाच टेबलावर बसून जेवल्याने
- एकाच घरात राहिल्याने
- रुग्णासोबत बोलल्याने
- हात मिळवल्याने
म्हणजेच कर्करोगाच्या रुग्णांपासून दूर राहण्याची किंवा त्यांना वेगळी वागणूक देण्याची कोणतीही गरज नाही.
मग काही संसर्गांमुळे कर्करोगाचा धोका का वाढतो?
कर्करोग स्वतः संसर्गजन्य नसला, तरी काही विशिष्ट विषाणू आणि जीवाणूंच्या दीर्घकालीन संसर्गामुळे काही प्रकारच्या कर्करोगांचा धोका वाढू शकतो.
उदाहरणे:
- HPV (Human Papillomavirus): काही प्रकारच्या HPV संसर्गाचा गर्भाशयाच्या मुखाच्या कर्करोगाशी संबंध आहे.
- Hepatitis B आणि C: दीर्घकालीन संसर्गामुळे यकृताच्या कर्करोगाचा धोका वाढू शकतो.
- H. pylori: या जीवाणूच्या दीर्घकालीन संसर्गाचा पोटाच्या काही प्रकारच्या कर्करोगाशी संबंध आढळतो.
येथे एक गोष्ट नीट लक्षात घ्या: संसर्ग एका व्यक्तीकडून दुसऱ्याकडे पसरू शकतो, पण त्यामुळे कर्करोग थेट दुसऱ्या व्यक्तीला होत नाही. संसर्गामुळे फक्त भविष्यातील धोका वाढू शकतो, आणि योग्य तपासणी व प्रतिबंधात्मक उपायांनी (उदा. डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार लसीकरण) हा धोका कमी करता येतो.
कर्करोगाच्या रुग्णाला कुटुंबीयांनी कशी साथ द्यावी?
निदानानंतर रुग्णाला शारीरिक त्रासासोबत मानसिक तणावालाही तोंड द्यावे लागते. अशा वेळी कुटुंबाचा आधार खूप महत्त्वाचा ठरतो.
1. रुग्णाशी प्रेमाने आणि आपुलकीने वागा.
2. त्यांना मानसिक आधार द्या.
3. डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार उपचार व काळजी घेण्यास मदत करा.
4. कर्करोगाबद्दल गैरसमज आणि चुकीची माहिती पसरवू नका.
5. त्यांना सामाजिक कार्यक्रमांमध्ये सहभागी होण्यासाठी प्रोत्साहन द्या.
गैरसमज दूर करणे का आवश्यक आहे?
चुकीच्या समजुतींमुळे अनेक रुग्णांना सामाजिक एकटेपणा, भीती आणि तणावाचा सामना करावा लागतो. काही वेळा लोक लाजेपोटी किंवा भीतीपोटी तपासणी आणि उपचारही उशिरा सुरू करतात. म्हणूनच योग्य माहिती, वेळेवर निदान आणि तज्ज्ञांच्या सल्ल्यानुसार उपचार यांना महत्त्व देणे आवश्यक आहे.
कर्करोगाचे निदान झालेल्या व्यक्तीला भेदभावाशिवाय सन्मानाने वागवणे ही आपल्या सर्वांची सामाजिक जबाबदारी आहे.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)
प्रश्न: कर्करोगाच्या रुग्णाला स्पर्श केल्याने कॅन्सर होतो का?
उत्तर: नाही. स्पर्श केल्याने कर्करोग होत नाही.
प्रश्न: कर्करोगाच्या रुग्णासोबत एकाच घरात राहता येते का?
उत्तर: होय. एकत्र राहणे, जेवणे आणि दैनंदिन व्यवहार करणे सुरक्षित आहे.
प्रश्न: कर्करोगाच्या रुग्णाला मिठी मारू शकतो का?
उत्तर: नक्कीच. मिठी मारल्याने किंवा जवळ बसल्याने कर्करोग पसरत नाही. रुग्णाला याची खूप गरज असते.
प्रश्न: काही विषाणूंमुळे कर्करोग होऊ शकतो का?
उत्तर: काही विशिष्ट विषाणूंच्या दीर्घकालीन संसर्गामुळे काही प्रकारच्या कर्करोगांचा धोका वाढू शकतो. मात्र याचा अर्थ कर्करोग व्यक्तीकडून व्यक्तीकडे पसरतो असा नाही.
निष्कर्ष
कर्करोग संसर्गजन्य नाही. स्पर्श, मिठी, एकत्र जेवण किंवा एकाच घरात राहणे यामुळे तो पसरत नाही. म्हणून रुग्णांना दूर लोटू नका; त्यांना प्रेम, आधार आणि सन्मान द्या.
गैरसमज दूर करा, योग्य माहिती पसरवा आणि कर्करोगाच्या रुग्णांना माणुसकीची साथ द्या!
सातारा येथे कर्करोग तपासणी व उपचारासाठी संपर्क
कर्करोगाबद्दल शंका असल्यास किंवा तपासणी करून घ्यायची असल्यास तज्ज्ञांचा सल्ला घ्या.
Phoenix Cancer Clinic | सातारा
आधुनिक कर्करोग निदान आणि उपचार सेवांबाबत वैद्यकीय मार्गदर्शन.
📍 पत्ता: शाहू स्टेडियम, ४७६, पुष्पक हॉटेलसमोर, सूर्यवंशी कॉलनी, सदर बाजार, सातारा.
📞 अपॉइंटमेंटसाठी: +91 98195 63249
टीप: हा लेख सामान्य आरोग्यविषयक जनजागृतीसाठी आहे. वैयक्तिक निदान आणि उपचारांसाठी संबंधित वैद्यकीय तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा